CH2018: Mienskip van Friese dijkenbouwers is een mythe

Opinie

CH2018: Mienskip van Friese dijkenbouwers is een mythe

LEEUWARDEN, 12 februari 2015 - redactie - De term Mienskip stamt, volgens de samenstellers van het bidbook Lwd 2018, uit de tijd van de dijkenbouwers. In de strijd tegen het water werkten de Friezen samen voor het algemeen nut. Dat beeld van de Friese Mienskip als belangeloos samenwerkende dijkenbouwers is een mythe.






Toen op 1 november 1570 tijdens de Allerheiligenvloed ook de Friese dijken het begaven was er bijzonder weinig Mienskip om de schade te herstellen. Noch de vele doden bij die overstroming, noch een dreigende nieuwe vloedgolf (die er ook kwam) konden de Friezen tussen Harlingen en Oosterwierum tot samenwerking brengen bij het dichten van de dijkgaten. Het adagium van de Vrije Fries schreef Huub Mous onlangs is “gean fan myn hiem ôf”. We kunnen daaraan toevoegen “eigen hiem earst”. Er was grote ruzie tussen binnendijkers en buitendijkers. Het ging daarbij om …... geld. Wie betaalt hoeveel waarvoor. Bij Harlingen staat op de Westerzeedijk het standbeeld de Stiennen Man. Het is een herinnering aan de Spanjaard Casper de Robles, de toenmalige dictatoriale stadhouder van Friesland in dienst van koning Filips II. Er was een buitenlander nodig die dreigde met geweld als de inwoners van Noordwest Friesland niet gingen samenwerken bij het repareren van de dijken.

We zijn nu bijna 450 jaar verder en zagen afgelopen jaar dat er nog steeds weinig Mienskip in datzelfde gebied bestaat. Toen onenigheid over reparatie van dijken. Nu grote ruzie over de plaatsing van industriële windmolens. Ruzie over, jawel, financiële belangen en 'bliuw fan myn hiem ôf'.

De afgelopen weken zijn diverse auteurs zeer kritisch geweest over Lwd2018. Vanuit verschillend perspectief schreven bijvoorbeeld Tadek Solarz en Huub Mous over het begrip Iepen Mienskip. Dat is het centrale thema bij Leeuwarden - Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Solarz deed dat met het oog van de marketeer, die kijkt hoe je een merk bouwt. Zijn professionele oordeel over de aanpak op dit punt door de organisatie van Lwd2018 is vernietigend. Hij heeft de hoop dat het goed komt nog niet helemaal opgegeven, maar vreest het ergste op weg naar 2018. Huub Mous bekijkt het gebruik van de kreet Iepen Mienskip vanuit een cultureel antropologisch gezichtspunt. En ook hij komt tot eenzelfde vernietigend oordeel. Hij roept zelfs op tot een boycot van Lwd2018.

Mythes, evenals rituelen, hebben een sociale functie. Zij hebben een hoog symbolisch gehalte. Ze spelen een belangrijke en noodzakelijke rol in onze sociale relaties. Ze kunnen ten goede én ten kwade worden aangewend. Wij, mensen, zijn als massa manipuleerbaar. Politici en reclamemakers weten dat en maken daar gebruik van. Maar mythes en rituelen mogen niet leeg van betekenis zijn. Ze moeten betekenis hebben. Dat nu is de fundamentele kritiek van Mous. Hij betoogt en laat zien dat de kreet Iepen Mienskip bij Lwd2018 een hol, leeg begrip is. Het heeft geen enkele betekenis, uitsluitend functie.

Behalve ten goede of ten kwade kunnen mythes ook slecht worden gebruikt: slecht verhaal, slechte marketing. Hoe harder je dan vanaf het hoge dak 'Iepen Mienskip' schreeuwt, des te meer het als een boemerang op je zelf terugslaat en het omgekeerde effect bereikt.

De organisatie Lwd2018 doet er daarom goed aan de fundamentele en onderbouwde kritiek van beide auteurs serieus te nemen. Even pas op de plaats, minder schreeuwen over Iepen Mienskip en je de tijd gunnen met nadenken over 'welk verhaal willen wij nou precies vertellen op weg naar 2018 en hoe doen wij dat'.

12-2-2015 13:31 0 reacties

Reacties (0)

Reactie plaatsen

Met het plaatsen van deze reactie gaat u akkoord met de voorwaarden

Overig Opinie

Meer Opinie